09-12-09

Ode aan kleine millésimes

Vele wijnliefhebbers kijken jaarlijks rijkhalzend naar de quotering van het nieuwste millésime. Wat zal het worden? Goed, zeer goed of uitstekend. Slecht bestaat al lang niet meer. Je voelt dat er vaak geknoeid wordt, dat bepaalde drukkingsgroepen een machinerie in gang zetten om een bepaald jaargang van het gebied dat zij vertegenwoordigen als magnifiek te bestempelen. Er zal in elke sector wel ergens belangenconflicten detecteerbaar zijn, niet? En trouwens een mens heeft toch gidsen nodig.

Magazine X geeft Bordeaux een topscore, wijngoeroe Y bestempelt het als jaar van de eeuw voor Rhone, bij een bezoek ergens in regio Z hoor je van alle wijnbouwers in koor dat het een zeer goed jaar was, een lokale wijnimportateur weet je te verzekeren dat de wijnen van dat  jaar een enorme verouderingspotentieel hebben, ..enz. Je ziet overal tabellen verschijnen met scores per gebied en plots zwicht je. Je bent ook maar een mens, een consument. Je probeert je vrouw* wijs te maken dat we dit jaar eens maar goed wat Chateauneuf-du-pape moeten gaan inkopen, want zo lekker zullen zo nooit meer worden. De badkamer moet maar wachten. Je ziet de prijzen wel de hoogte ingaan, en uiteraard is dit een bevestiging dat deze wijnen allemaal top zijn. Zie je wel.  Je had gelijk. En vooral, je bent nu een kenner.

En dan heb je een pipo die een blog heeft, geen diploma in wijnkunde bezit, nog nooit een Premier  Cru Classé gedronken heeft  (neen, ik lieg) en dingen in een wijn zoekt die een ander normaal mens nooit zoekt. Et ce con, Monsieur, c'est moi. En ik zeg u, "Ik prefereer kleine millésimes". Ik heb het uiteraard niet over de occasionele strontjaren, waar de druif de kans niet gekregen heeft om tot rijpheid te komen (remember 1991 in sommige gebieden?).  Maar ik koester de minder gereputeerde oogstjaren waar de meeste wijnkenners niet meer over spreken:  het zijn de vergeten jaren.  Deze zijn uiteraard verschillend naargelang de wijnregio, maar ik denk bijvoorbeeld aan 2004 in Beaujolais en Loire. En ik denk dat voor bepaalde regio's 2007 en 2008 tevens in aanmerking gaan komen, zeker ten opzichte van 2009.

Ik heb voor het schrijven van dit artikel een viertal Vintage Charts opgezocht op het internet en vergeef me mijn naïviteit, maar deze zijn mijn inziens de reinste bullshit.  Uiteraard springen er bepaalde jaargangen uit, en die zullen natuurlijk heel bijzonder zijn, maar... Ten eerste is er de ontzettende inconsistentie in de scores, daar verschillende bronnen vaak totaal verschillende meningen hebben. Uiteraard kan je daar bovenop de vraag stellen hoe je een hele regio of land (alle druivenrassen inbegrepen) kunt trachten te quoteren met één score: Germany  84 points - Spain 92 points. Ik heb het al moeilijk met een fles wijn, dus je kunt mijn scepticisme over dergelijke huzarenstuk wel voorstellen. Ook frapant is de discriminatie van de zogezegde kleinere appelaties en regio's. Vaak merk je dat er voor Bordeaux onderscheid gemaakt wordt tussen left and right bank, dat er onderscheid is tussen rood en wit (en zelfs zoet) en zelfs dat er verschillende quoteringen worden gegeven tussen bijvoorbeeld Saint-Julien en Pauillac, terwijl  een uitgestrekte streek zoals Loire slechts één score krijgt en deze toevallig nooit hoger is dan de scores in Bordeaux. Pure apartheid. Aandachtige en kritische lezers zullen uiteraard opmerken dat een score een gemiddelde score is van alle wijnen en dus ondanks allicht de grote variatie toch zeer nuttig is bij de aankoop van wijn. En eigenlijk zou je nog een gemiddelde kunnen nemen afkomstig van alle wijncritici en tijdschriften ter wereld en dan zal je toch wel een zekere waarheid benaderen.  Ik begrijp de stelling en mijn wetenschappelijke achtergrond indachtig zint deze absurde benadering mij wel;  het is trouwens een nobel streven en uiteraard een houvast voor de vele consumenten van een gigantische industrie. Auugh, dat doet pijn: wijn associëren met het woord industrie. Maar terugkomend op het subject, de mensheid wil alles quantificeren, zolang er maar geen mathematische formules (behalve de berekening van gemiddelden) aan te pas komen. Live with it.

playmobilwinebar

 

Goed, laten we elkander geen mietjes noemen en de koe bij de hoorns vatten: de quoteringen zijn vaak gebaseerd op de uren zon en dus per definitie de concentratie suiker. Als het dan nog eens na een warme zomer niet al teveel geregend heeft tijdens de laatste weken voor de oogst, dan hebben hebben we ne topper. Overdrijf ik niet een beetje? Allicht wel, maar dit wordt trouwens min of meer bevestigd door de samenstellers van de tabellen.

Ik zie in de charts bijvoorbeeld  dat 2003 vaak als een topjaar in Beaujolais wordt beschouwd. Zo ook wordt 2005 als groots in de Loire gequoteerd, in tegenstelling tot  2004 en 2006. Altijd interessant om dan de kelder in te duiken en eens te gaan proeven. Wie mij een uitstekende "bojoleetje" uit 2003 kan bezorgen die ... even nadenken ... die overhandig ik 6 flessen Cru de Beaujolais van een ander topjaar. Ga de uitdaging aan. Ik kom mijn beloftes wel na.

Het is uiteraard afhankelijk wat je in de wijn zoekt, en inderdaad als je voornamelijk structuur en body zoekt dan ben je vaak aan het goed adres met dergelijke charts. De hoog gequoteerde jaargangen zullen zonder twijfel ook vaak meer bewaringspotentieel hebben dan de kleintjes, wat op zich ook wel een verdienste is.

Persoonlijk ben ik dus op zoek naar fraicheur in wijn, zodat het nog een duidelijk digestief karakter heeft. Ik ben op zoek naar sappigheid, en geloof mij die vindt je sneller in een zogezegd kleiner jaar, op voorwaarde dat de wijn goed gemaakt is. Ik ben op zoek naar iets dat bepaalde wijnbouwers "l'eau de source" noemen. Je hebt geen flauw idee waar ik het nu over heb? Geen nood, maar probeer het te ontdekken, goed wetend dat het verslavend is. Het is moeilijk te beschrijven, maar het is een gewaarwording na het slikken van natuurlijke wijn dat je inderdaad doet realiseren dat je ook bronwater meegedronken hebt. "Is he on drugs?" "Als ik water wil drinken, zal ik wel een fles SPA bovenhalen." "Verdunde wijn, als het ware?" Yep. Ik ken trouwens een wijnbouwer die waarschijnlijk als enkeling  op deze planeet hoopt op regen  net voor of tijdens de pluk. You must be kidding? Neen, het is echt waar. Hij wacht als het ware op regen. Ik vermoed dat zijn naburige wijnbouwers hem al lang als compleet gek hebben bestempeld, wat niet helemaal klopt. Je kan hem hoogstens excentriek, non-chalant, rechtlijnig en eigenwijs noemen. Maar feit is dat als je een wijn van hem proeft, je steeds versteld staat van de sappigheid van zijn wijnen, en inderdaad je krijgt dat aangenaam zuiverend gevoel na elke slok. Dit is naar zijn gevoel veel moeilijker te verkrijgen tijdens zogezegde topjaren.  Zo vind ik ook mooie zuren essentieel in een wijn, je weet wel die rare snuiters in de wijn die van de aanzet tot de afdronk je mond fris houden en een streep van extase trekken van hier                   tot                     daar. Ik wil ook fijne aroma's die bij elke glasrotatie naar nieuwe impressie's evolueren. Ik wil minerailiteit in de neus, maar ook in de mond. Ik wil karakter, ik wil de wijnbouwer in de wijn proeven (niet letterlijk natuurlijk), ik wil klei aan de laarzen, ik wil van alles een beetje, maar niet te veel.

Bij warme jaren krijgt de alcohol vaak de bovenhand op al deze sensaties zonet beschreven. Je mist fraicheur en het zo broodnodig evenwicht is wat mij betreft soms ver te zoeken. Ik huiver bij een Beaujolais met alcoholpercentage van boven de 14°, wat velen afkomstig van zogezegde topjaren (2003 en soms 2005) vertonen.  Met mijn sadistisch kantjes weet ik ook dat een kleiner jaar meer arbeid vereist van de wijnbouwer dan tijdens een zonnig jaar. Omwille van deze verhoogde arbeidsintensiviteit  herkent men duidelijker de hand van de meester in de wijnen van kleinere jaren. Er wordt vaak meer risico's genomen, die dan ofwel brilliante of toch ook desastreuze gevolgen kunnen hebben. Zondermeer komt kwaliteit bovendrijven tijdens deze jaargangen.

Ik wil bij deze nog uitdrukkelijk melden dat dit geen oproep is om een bocht van 180° te nemen. Alleen politiekers, bankiers en voetbaltrainers zijn hiervoor gequalificeerd. Blijf verschillende bronnen raadplegen, koop wijnen uit topjaren om evenueel weg te leggen en ook uit te pakken, maar vooral sta open voor kleinere jaargangen. Sluit ze niet uit. Je gaat soms versteld staan van het niveau van deze zogenaamde draakjes. Ontdek, proef, vergelijk en zoek naar l'eau de source in de wijn.

*In geval je een vrouw bent kan je dit gedeelte aanpassen; verander vrouw door man en badkamer door 4-jarige auto

Commentaren

Zeer schoon schrijfsel S!
Ik koop gewoon alles door elkaar. Charts raadpleeg ik nooit, omdat ik ze gewoon iets te commercieel vind stinken (zo'n beetje als de Fortis-brave-huisvader-reclames van enkele jaren geleden). Ik koop wat ik proef en daarmee basta.
Wat zou ik nu in godsnaam (willen/kunnen) weten over jaargangen in Kroatië, Franken of de Savoie? Zulke charts zijn goed voor het verhandelen van wijn als beleggerswaar, maar over de wijnen zelf zeggen ze inderdaad zelden wat.
Het is veel interessanter volgens mij om eens aan de wijnboer zelf te vragen hoe het jaar was en wat hij allemaal heeft moeten uithalen om er goede wijn van te maken. Ik heb zo heel wat dingen leren herkennen in wijn en soms zelfs 'moeilijkere' wijnen meer leren appreciëren.

Gepost door: Amaronese | 11-12-09

Idd, zeer mooi stukje! Ik bezondig me er soms aan ook aan (alhoewel, hoe langer, hoe minder)om die vintage charts op het web op te zoeken, en me ook al dikwijls de bedenking gemaakt dat in sommige gevallen de info (zoals scores voor een gans land) "a load of crap" is...

Gepost door: nco | 11-12-09

Klopt... ...en bekijk het ook eens uit het oogpunt van de wijnboer. Zoals je schrijft is het vaak harder werken in een moeilijkere jaargang voor de wijnbouwer om daarna van bepaalde klanten te horen "dit jaar slaan we over"... Als je bepaalde domeinen volgt om welke reden dan ook, dan moet je ook het respect hebben om de kleinere jaargangen te volgen... En wees zeker dat de wijnboer zijn respect teruggeeft wanneer de dit doet. En als achteraf dan blijkt dat de wijn nog eens geweldig is (ik herinner me een superfijne Rhône uit het afgeschreven jaar 2002), dan win je 2 keer.

Gepost door: Gerd | 11-12-09

yiehaa loving it, dit stukje wijnschrijverij!
ik ben een chaoot en vergeet om de haverklap welke "naam" ik gedronken heb (zegt veel over wat ik ervan vond meestal), laat staan dat ik mij dan ook nog om jaargangen zou moeten bekommeren... maar dit heeft waarschijnlijk ook alles te maken met het zo vaak blindproeven; je krijgt het er zo wel ingehamerd dat wijn niet altijd is wat er op het etiket staat te pronken. nu maar hopen dat niet iedereen jouw visie volgt, want dan gaan die prijzen mss ook de hoogte in...

Gepost door: kaat | 11-12-09

@ Kaat De kans dat iedereen mijn visie/smaak volgt, is kleiner dan dat Helmut Lotti morgenvroeg met een kuif wakker wordt. Ik ben er dus gerust in.

Gepost door: St. | 11-12-09

97 Ik betrap er me ook meer en meer op dat ik naar lichtere, elegantere wijnen ga, en dat ik dus voor sommige van de "grote" appellaties eigenlijk het meest hou van de kleine jaren. En ik sta 100% achter Gerd's opmerking, als je een wijnbouwer volgt mag je hem niet laten vallen in een minder jaar, zijn wijn is niet slechter, hij is anders. Ik heb dan ook al hele mooie C9dP gedronken uit 2002 en elegante Bordeaux uit 1997...heel betaalbaar ook :-)

Gepost door: Rick | 12-12-09

Contraire Ik zal dan maar voor een (klein) stukje de contrairen uithangen: soms laat ik me wel leiden door het oogstjaar. Niet blind uiteraard, proeven blijft ALTIJD de vaste regel. Maar ik merk dat ik me dit jaar toch wel stevig in de Rhône 2007 ben aan 't smijten. De meeste van de wijnen die ik proefde zijn sappiger en fruitiger dan in andere jaren. Bewaarpotentieel zal misschien minder zijn dan bv. 2006 of 2005 maar wat een drinkplezier. Ook van Bordeaux 2005 kocht ik destijds nogal wat in primeur (dus zonder zelf te proeven maar na studie van ettelijke proefnotities). Ik heb hier en daar al eens een fles 2005 geproefd (niet van hoger vermelde primeurwijnen) en tot voor kort was ik niet helemaal overtuigd. Maar vorig wk dronk ik dan zo'n schitterende wijn (l'Oratoire de Chasse Spleen) zodat ik nu toch weer neig om te veronderstellen dat het inderdaad om een jaargang van superieur niveau gaat. Dus ja, beoordelingen van oogstjaren, ik hou er ergens toch rekening mee. Ook in negatieve zin overigens. Als het oogstjaar me niet zint (te weinig kwaliteit, te duur) zoals bv. Bordeaux 2007 dan blijf ik weg en verleg ik de focus naar andere regio's en landen (bv Toscana voor de 2007). En wat de trouw aan de wijnboer betreft, akkoord om die mens niet meteen te laten vallen maar ik vind wel dat je als consument gerust oogstjaren mag overslaan. Anders dreigt de trouw aan de wijnboer (ieder jaar flessen kopen) algauw een rem om nieuwe ontdekkingen te doen (tenzij je er mee kan leven dat je elk jaar meer flessen in doet).

Waar ik me wel in kan vinden is dat er vaak te veel blabla verkocht wordt. Sommige jaren zijn inderdaad anders dan andere maar daarom niet noodzakelijk slechter/beter. Aan van die puntenscores hecht ik niet te veel belang, ik ga meer uit van een consensus benadering. Als er een quasi consensus bestaat over de grote kwaliteit van een bepaalde oogst dan schat ik de kans groot in dat het effectief ook het geval is.

Overigens net gisteren een nieuwe app voor mijn iPod geïnstalleerd. Geeft een gedetailleerde evaluatie van wijnoogstjaren per land, regio enz. Laat nog wel weten of het deftigere resultaten oplevert dan de doorsnee tabellen.

Overigens wel weer een heel lekker lezend stukje, St-Etienne!

Gepost door: pvo | 17-12-09

@ pvo Even uit interesse, welke evaluatie geeft de iPod van Beaujolais 2003, 2004, 2006 en 2007?

Gepost door: St. Etienne | 17-12-09

Om één of ander reden... drink ik graag 2006 (uit verschillende landen en regio's). Geen flauw idee of dit als een goed of uitstekend jaar stond vermeld in de charts. Who cares?

Gepost door: BoB | 21-12-09

@ St Etienne 2003, 2004 en 2006 krijgen allen kwalificatie "uitstekend", met 2004 als topper met 4 bijna volledig ingekleurde sterren op 5, voor andere twee is 4e ster voor 80% ingekleurd. 2007 scoort minder (zeer goed) met 3 volledige sterren op 5. Ben er wel nog niet uit in hoeveel stukjes die sterren opgevuld raken (lijkt per tienden te gaan).

Gepost door: pvo | 23-12-09

@PVO Thanks. Ik vind het wel frapant dat 2004 en 2006 als uitstekend gequalificeerd staan, want dat zijn ze wat mij betreft ook. Maar zoals ik schreef het blijft nog al een fenomeen om alle wijnen te willen quantificeren.

Gepost door: St. Etienne | 24-12-09

De commentaren zijn gesloten.