19-06-10

De Lofoten: op zoek naar de middernacht-zon en de ideale kabeljauw

 

decoration

 

prolog

Het was enkele maanden geleden beslist, ergens tussen twee flessen wijn aan tafel in een restaurant in Stockholm: we zouden in juni voor enkele dagen naar de Lofoten trekken, een eilandengroep in het noorden van Noorwegen. Het zou er fantastisch mooi zijn en midden-juni betekent, daar het ten noorden van de Arctic circle ligt, 24 uren daglicht en dus ook een hopelijke wondermooie middernacht-zon, tenminste als de wolken geen eten in het roet gooien. En van eten gesproken: Lofoten staat bekend voor zijn kabeljauw en koolvis. Wat is trouwens de kans dat men in België kraakverse kabeljauw te zien krijgt? Inderdaad: 0%. En in plaats van de vis naar hier over te laten komen, gaan wij nu zelf naar de bron. Het is dus wel een voordeel om enkele begenadigde vissers mee te nemen. Ik zal dan wel instaan voor de bereiding. Boter in de pan, vis in de pan en nadien pan in de oven, ... categorico

 

introduksjon

Er waren eens twee Denen, twee Zweden, een Nederlander en een Belg. Deze namen elks ergens in juni op een zondag vanuit hun dichtsbijzijnde luchthaven een vliegtuig richting Oslo. Daar zouden ze elkaar ontmoeten en pas plannen beginnen maken voor de volgende dagen. Er was van Oslo nog twee vluchten gepland en er was ergens een huisje gehuurd ...

fortelling

Geschreven op de weg terug ... tijdens de 3 vluchten die me huiswaarts brachten...

Vooreerst, Lofoten is gewoonweg magnifiek. Naar het schijnt zou dit trouwens de oudste eilandengroep op deze kloot zijn en éénmaal dit wetenschappelijk bewezen feit kennis wordt, dan wordt deze plek nog unieker, althans voor mij.  Het contrast tussen het water van de zee en de rotsige gebergtes is zeer indrukwekkend voor ons, plattelandsbewoners, maar allicht ook voor andere lieden. Het water is van een ongeziene helder- en zuiverheid. De wonderlijke landschappen zijn om stil van te worden.  Het feit dat een dag 24 uren telt is nergens zo duidelijk dan boven de 67° noorderbreedte. Zo hebben we op de eerste reisdag, na een simpele maar lekkere zelfbereide pasta-gerecht, de nacht zo goed als doorgebracht, zittend op een plekje gras kijkend naar het noorden, waar we een schouwspel zagen van zee, zon en wolken. En inderdaad de zon vertikte het om onder te gaan. Bij zo'n schouwspel smaakten de talrijke wijnflessen, die gelukkig de reis hadden overleefd, ontzettend, ondanks de limonade-glazen.  Het viel me op dat er soms een ongekende complete stilte heerst, maar die nachtelijke uren werden gevuld met koekoeks-geluiden en andere ondefiniërbare dierlijke stemmen, allicht tevergeefs wachtend op een beetje meer schemering. De dieren waren alvast geen beren, want die zouden er niet leven, aldus één van onze taxi-chauffeurs.

loff

's Anderdaags zouden we de zee aandoen, werd er geopperd, zodat we toch maar besloten ons bed op te zoeken. Ik heb gedurende de enkele uren in bed in een klaarlichte kamer zeer diep geslapen, allicht geholpen door een immense stilte. Ondanks dat we voor visvangst klaarblijkelijk een verkeerde seizoen hadden uitgekozen, zijn we 's morgens al met een vissersboot ver genoeg de Oceaan ingetrokken, op zoek naar kraakverse kabeljauw. Noren zijn nogal voorzichtige mensen, want de uitdrukking  "geen garantie" hebben we vaak gehoord.  En het is ons ondanks hun Scandinavische pessimisme toch gelukt een 5-kilo-wegende exemplaar aan boord te hijsen. Volgens de kenners zouden de kabeljauw in de diepe zee gevangen veel beter smaken dat de exemplaren die aan de kustlijn blijven plakken. De vis wordt er met aardappelen en een botersaus met stukjes ei in klaargemaakt en uiteraard gingen we deze traditie in ere houden. De kabeljauw was echt super lekker en uiteraard was mijn inziens de botersaus er te veel aan. Tijdens onze boottocht zagen wij aan de vele wallen één van de specialiteiten uit de regio: de gedroogde kabejauw of stokvis, ontstaan uit noodzaak, daar er zelfs in een gebied omgeven door zee, periodes van schaarste zijn. De vissen hangen er zonder kop gedurende een viertal maanden, vanaf de late winter, wanneer de temperatuur net boven het vriespunt uitkomt en de lucht zeer droog is, aan speciaal gebouwde gigantische rekken. Het voordeel ten opzichte van andere regio's in de wereld waar dit in gebruik is, maar meestal in zout wordt gedroogd (baccalau), is dat in dit gebied de vissen totaal zoutloos worden gedroogd. Het klimaat laat dit toe. Uiteraard gingen de verschillende variëten ons bord passeren. De hele droge versie had ik al eens in Ijsland geproefd en eigenlijk moet je dit meer als een snack zien. Men kan ook een vis krijgen dat slechts enkele weken heeft gedroogd en ik hield zeer veel van de textuur ervan, wat te vergelijken was aan dat van een zwaardvis. De smaak was uiteraard niet zo indrukwekkend als de vers gevangen en bereide exemplaar.

lof

We kregen maar niet genoeg van de zee, en om die reden zijn we dezelfde dag nog met een soort van speedboot aan 80km per uur enkele fjorden ingetrokken. Als kleine kinderen stonden we naar elkaar te glunderen in ons speciaal waterwerend felkleurige warm pak. Het is in dergelijke fjorden dat de kabeljauwvissen hun eieren komen leggen tijdens het winterseizoen. We hebben trouwens ook talrijke zee-arenden van heel dichtbij kunnen bewonderen, maar spijtig genoeg geen walvis. En van walvis gesproken: het moest er nog eens van komen en tot mijn schaamte lijkt het wel een gewoonte te worden wannneer ik in Noorwegen of Ijsland ben. Deze keer was het een Wale-burger ergens als lunch, maar ook op een avond als gegrild vlees op een brochette. En mijn conclusie is alweer dat walvis verdomd lekker vlees is, wat de hele wereld er ook mag van denken.

Voor de laatste avondmaal stond het Zweeds stel in ons gezelschap (geen koppel trouwens, maar sinds jaren collega's) erop dat we een typische Zweeds Midsummernight-maaltijd zouden krijgen. Het was een soort generale repetitie voor hun en wij waren al te blij om als hun proefkonijnen te fungeren. Zij gingen voor alles zorgen. En het werd een ware feestmaal, bestaande uit haring, zoute aardappelen met bieslook, zure room, rode paprika- en ajuinringen, bessengelei, bier en uiteraard de niet-te-versmaden snaps dat zeer koud en in één teug, voorafgaand aan een lied, moest worden leeggegoten. De bedoeling is dan dat één slok (volgens één der vele liederen) enkele malen heen en weer wordt geslingerd in de slokdarm (geen mens die weet hoe je dit moet doen, zonder te spauwen of kokhalsen), zodat een mens maximaal genot heeft van de dosis alcohol, want het is geenzins de bedoeling om dronken te worden. Ja, ja, die Zweden, ze kunnen er wat van ... en het was grappig om te zien hoe mijn Zweedse collega ondanks deze theorie later op de avond plots zijn licht uitging.

slutningen

Was alles dan perfect aan de Lofoten? Is dit dan het aards paradijs? Neen, toch niet. Het weer viel bijvoorbeeld zwaar tegen, zeker als je bedenkt dat het eind juni was. Wij kregen er vaak te horen dat het in de zomer ergens in juli wel zonnig en warm kan worden (?).  Het weerbericht zou al weken melding maken van een beetje regen, veel bevolking en af en toe de zon dat er door zou komen... en dit is exact wat je er vaak kunt verwachten. Het weer veranderd er trouwens ontzettend snel, en buiten sneeuw hebben we op de 3 dagen alles gehad, tot zelfs hagelbuien. Het leven is er ook ontzettend duur. Zo was een hamburger op een bordje met wat sla en enkele aardappelen omgerekend 20 euro. De Wale-burger was er verassend de helft goedkoper, wat we dan gretig als excuse gebruikt hebben om dit dan maar te bestellen. Alcohol is er niet te betalen. De accijnzen zijn allicht de hoogste van heel de wereld en de btw is er eventjes 25%. Het kan dus nog altijd slechter dan in ons apenland. Je merkt aan vele zaken dat de levensstandaard er ontzetend hoog is, behalve aan de huizen ... Een Noor ligt van het uitzicht van het dak en de muren die hem omringen dus absoluut niet wakker van. Er zijn belangrijker dingen in het leven...

loffff

10:34 Gepost door St Etienne in Reizen | Permalink | Commentaren (7) | Tags: lofoten |  Facebook |

Commentaren

geweldig! ik kijk nu al uit naar het vervolg van deze avonturiers

Gepost door: Kaat | 19-06-10

Voel ik daar een schoon verhaal broeden ? Het filmpje doet we alvast wat denken aan Skye.

Gepost door: Rick | 19-06-10

ik vertrek pas morgen, dus we zien wel...

Gepost door: St. Etienne | 19-06-10

Dit lijkt me inderdaad een zeer boeiende streek en roept bij mij de terechte vraag op waarom wij altijd naar het zuiden op verlof vertrekken. Wat kost zo'n huisje per week trouwens?

Gepost door: BoB | 25-06-10

Cod of kabeljauw, daar bestaat een fascinerend boek over, met de originele naam "Cod". een beetje de geschiedenis van de kabeljauwvisvangst en hoe stokvis of baccalau de wereld veranderde omdat het uitzonderlijk lang bewaarde, lang genoeg om bijvoorbeeld de slavenhandel mogelijk te maken...Jammer genoeg bevat het ook de geschiedenis van het zo goed als uitsterven van deze vissoort.

Gepost door: Rick | 25-06-10

of beter gezegd stokvis én baccalau de eerste zou gedroogd zijn zoals je beschrijft, de tweede gezouten

Gepost door: Rick | 26-06-10

OK thanks ik pas het aan...

Gepost door: St. Etienne | 26-06-10

De commentaren zijn gesloten.