St Etienne's world

Ik heb nogal wat bewondering voor de kunde van sommigen om de perfecte wijn te selecteren bij een gerecht. Ik zal geen namen noemen, maar  lezers van deze blog zullen wel weten over wie we het hebben en allicht kent u ook wel enkele lieden die het kunnen. Elke wijnliefhebber heeft trouwens toch een beetje verstand van wat kan gecombineerd worden met een bord en vooral wat niet kan. Anderzijds heb ik het grootste misprijzen voor professionelen die beweren deze kennis te bezitten, maar het in de praktijk totaal niet kunnen. Ik ben al lang geleden gestopt om systematisch aangepaste wijnen te bestellen bij een menu op restaurant (er zijn uitzonderingen!!!), daar ik soms de grootse flutwijnen voorgeschoteld kreeg, en die bovendien niet echt complementair waren met het voedsel voor mijn neus. Neen, geef mij maar de wijnkaart en ik bestel wel een fles ..., als er echte wijn op de kaart staat tenminste.

Bij mij past trouwens een goede fles wijn nogal gemakkelijk met vele gerechten. Zo durf ik een fles Gamay tegenover heel veel lekkers te plaatsen. Een bord charcuterie: hier is mijn Gamay. Vis? ik heb nog een fles Fleurie staan. Vandaag is het kip! Laten we de 2006 van Métras openen. Runds- of varkensvlees? Waarom geen Gamay? Pasta ... vergeet die Berlusconi-stemmers, laten we iets Frans drinken, ja, een Gamay. Bij Pizza kan trouwens ook Gamay gedronken worden. Een zomerse sla: een licht gekoelde Beaujolais. Kazen: uiteraard wit, maar als het rood moet, liefst een Gamay.  Een broodje Bakpoa? Mmmh lekker, met een Gamay.

Recent heb ik wel een zeer lekkere combinatie op tafel getoverd. Is het u trouwens ook al opgevallen dat een typische streekgerecht vaak zeer compatibel is met de plaatselijke wijnen uit de streek? Maar kijkend naar de essentie, de ruwe simpele streekproduct; hoe vaak is het niet dat de wijn uit dezelfde streek, daar perfect bij past? Zo associeer ik vaak witte Loire-wijnen met de lekkere plaatselijke geitenkazen dat er geproduceerd worden. De worsten uit Beaujolais: inderdaad, u weet wel welke wijnen daar bij passen. De fantastische zeevruchten van de westkust van Frankrijk gaan wonderwel samen met een goede Muscadet. U kent  allicht wel nog wat meer voorbeelden...

Deze keer was de perfecte match één die ten huize St. Etienne vaak op tafel komt: een stukje oude Comté en een Savagnin.  Wij hadden deze keer een uitstekende 30 maanden oude Comté kaas uit een winkeltje in de Jura (en geloof mij, dergelijke kwaliteit vindt je hier niet, ook niet bij de beste kaaswinkels in BNL - trouwens voor de insiders, dit was niet het winkeltje in Poligny) en dit werd begeleid door allicht het beste wat ik ooit al gedronken heb (en dit nu voor de 2^de keer - nog steeds mijn oprechte dank aan RDG voor de eerste fles), een Vin Jaune 1999 van Pierre Overnoy/Emmanuel Houillon. Fucking Hell!!! We werden er stil van...

(nog steeds stilte)

Sssstt...

Einde...

PS 1 aan mijn wijnvrienden: ik heb nog 2 flessen 1999 op de kop kunnen tikken

PS 2 Bij het zoeken naar wat foto's op het net, deze alinea teruggevonden:  the most sought-after of all vins jaunes is the rare version made by Pierre Overnoy, made in miniscule quantities in selected vintages before he retired in 2001. With his avoidance of sulfur, his 1998 was deeper in color than the other wines on the table, but that was hardly a fault-its resonant depth and sophisticated complexity of aroma elevated this wine above the rest, finishing with astounding intensity, subtlety and length. It was the sort of wine that prevented you from putting anything else in your mouth for another five minutes after each sip, its panoply of flavors fiercely gripping your palate and refusing to let go. The phrase "wine of meditation" is often overused, in any language, but Overnoy's vin jaune, in any vintage, is one of the few wines that truly merits the description. Peter Liem, senior correspondent and wine critic for Wine & Spirits magazine

PS 3 voor het adres van het winkeltje: mail mij (maar hou het stil)

Pierre Overnoy heeft sinds 1990 een boeiende studie gedaan. Zoals in het verleden maakt hij gebruik van katholieke feestdagen om de groei van de druif te vergelijken van jaar tot jaar. Zo is de datum van 2 juli belangrijk. Normaal zijn we dan na de bloesem en kunnen er druiven gedetecteerd worden, soms zo klein als speldenkoppen, soms zo groot als olijven. Er wordt om tot volle maturiteit te komen van de druif 100 dagen na de datum van het bloesem gerekend. Het leuke is dat hij één druiventros geplukt op 2 juli van elke jaar in een bokaal op sterk water bewaart (sinds 1990 dus). Zo is Pierre ervan overtuigd dat er een duidelijke klimatische verandering (zeg maar opwarming) op te merken valt. Kijk maar naar volgende film:

http://www.tsr.ch/tsr/index.html?siteSect=311201&sid=...

Ik heb al tal van wijndomeinen bezocht. Niets is boeiender dan de wijnbouwer in zijn werkbiotoop te ontmoeten. Er zijn er die je direct naar de wijngaard bengen, waaruit je alleen maar kunt concluderen dat dit voor hun het belangrijkste is (ik denk hier aan Michel Augé en Claude Courtois). Meestal is de apotheose van het bezoek in de kelder te vinden, waar de volgende jaargangen liggen te rijpen. Vaak wijst dit trouwens op het feit dat de huidige flessenvoorraad al uitverkocht is. Anderzijds zijn er die graag met een paar flessen wijn in hun proeflokaal of bij hen thuis hun werkwijze etaleren. Ook zijn er die oprecht blij zijn met de interesse en bijvoorbeeld jou uitnodigen voor een maaltijd. Sommige gaan zelfs verder en stellen een overnachting voor.

Ik zou hier graag een korte beschrijving en korte indrukken willen neerpennen van mijn meest memorabele domeinbezoeken. Feit is wel dat ik particulier ben, en allicht veel moeilijker ergens binnen geraak dan mensen uit de wijnwereld. Ik zal trouwens nooit liegen over het feit dat ik niet professioneel met wijn bezig ben. Wel heb ik moeite met het afbreken van een wijn tegenover de wijnbouwer, die vaak het product als iets zeer persoonlijk beschouwt. Ik zal dus meestal nogal voorzichtig zijn in het omschrijven van de tekortkomingen (naar mijn bescheiden mening) van de wijn. Wel probeer ik eerlijk te zijn; alles fantastisch vinden en dan niets kopen, kan nogal raar overkomen, vind ik.

Domaine Georges Roumier - Topdomein uit Chambolle-Musigny (Bourgogne). Georges heeft enkele jaren geleden het domein overgelaten aan zoon Christophe.  Echt een wonder dat ik hier als particulier ben ontvangen en uiteindelijk het volledige gamma heb kunnen degusteren. Ik had per vergissing met een andere familie Roumier telefonisch een afspraak gemaakt en vond het nogal raar dat het zo gemakkelijk was gegaan. 's Anderdaags op afgesproken tijdstip was ik aanwezig en kon ik de vertwijfeling in hun blik zien bij mijn melding dat wij een afspraak hadden. De vrouw des huizes wou mij duidelijk niet ontvangen, maar gelukkig zag ik een opening bij mijnheer, dus was het gewoon kwestie van hem te blijven aankijken: indien ik een uur kon wachten (hij was wat administratie aan het doen), dan kon ik met hem in de kelder. Feit was dat er de dag ervoor een belangrijke Amerikaanse journaliste (geen idee wie) was langs geweest en dus alle 2004 open waren, inclusief een zeer zeldzame Corton Charlemagne en Musigny.  Ik heb toen alles kunnen proeven, maar kon geen fles kopen, vermits alles al was uitverkocht. De wijnen van Roumier zijn zeer duur, en ik weet nu ook waarom. Dit zijn pareltjes op gebied van finesse en evenwicht, en nogmaal het bewijs van de verscheidenheid tussen de Lieu-dits in dit uniek wijngebied.

Soldera - Unieke ontmoeting met de meester van de Brunello, Gianfranco Soldera (in een vorig leven advocaat) en zijn dochter Monica, die als tolk fungeerde. Het mooie domein Case Basse ligt uiteraard in Montalcino. Het is wel even zoeken. Voor we naar kelder liepen, werd er eerst een rondleiding in hun prachtige tuin gegeven, dat door de vrouw des huizes werd onderhouden. Nadien door de biologische wijngaard naar de nieuwe speciaal ontworpen kelder (vlak in het midden van de wijngaard), dat met heel veel aandacht voor detail is gebouwd (bv. geen cement gebruikt, omdat dit invloed zou kunnen hebben op de wijnen?) Ik heb toen een vijftal jaargangen kunnen proeven uit cuve (de wijnen rijpen 5 jaren in Sloveense fouders) en nog twee jaargangen uit fles, en ik moest telkens mijn mening zeggen.

Buiten het unieke gebouw waar we ons in bevonden, dat er als een pyramide uitzag, was alles zeer traditioneel: alles via zwaartekracht in de kelder, geen filtering, geen chemicaliën, ... Sommige wijnen proefden als Bourgogne, en dit was volgens de wijnbouwer een heel mooi compliment. De wijnen van Soldera zijn wat mij betreft het bewijs dat Sangiovese zeer hoge toppen kan scheren, maar deed mij nog meer de vraag rijzen waarom ze bijna allemaal door hout worden vermorzeld. Ik heb toen wel niets gekocht, daar 150 euro mij wat veel lijkt voor één fles, zelfs al is die zeer lekker. Een leuke anekdote is dat in de periode dat ik het domein bezocht heb, de Paus van de moderne vinificatie uit Piemonte, Angelo Gaja, een domein aan het neerzetten was, vlak naast Case Basse, tot grote woede van de familie Soldera. Gaja ging nogal drastisch tewerk in het herplanten van de wijngaard. Moderniteit kwam te dicht in de buurt van Traditie. Mocht Gianfranco een geweer gehad hebben...

Pierre Overnoy / Emmanuel Houillon - Een fantastiche ontmoeting met de Godfather van de natuurlijke wijnen, en zijn opvolger. Pierre is nu al enkele jaren op de achtergrond getreden en houd zicht bezig met brood bakken, tomaten kweken en tijdens mijn bezoek het herstellen van een meubelstuk, maar als hij een fles hoort ontkurken, dan is hij er plots wel bij. Beiden persoonlijkheden zijn de bescheidenheid zelve, zeker rekening houdend met het voorbeeldfunctie dat dit domein heeft. Velen zijn hier stage komen lopen, met de hoop op het vergaren van alle nodige informatie over natuurlijke wijnbouwen. Pierre is een open boek, maar de eerste les zal zijn dat je de natuur zijn gang moet laten gaan en dat er dus niets te leren valt. De wijnen zijn zeer zuiver gemaakt, maar vergen enkele jaren op fles alvorens hun kwaliteit te tonen. Hier heb ik geleerd om naar de kwaliteit van de afdronk te proeven. Ik heb toen trouwens het geluk gehad één fles Vin Jaune te kunnen aanschaffen, wetend dat er veel vraag naar is en dat er slechts een 200-tal per jaar worden gemaakt. Voor de rest nog een brood meegekregen... en zeg trouwens niet gewoon brood tegen het brood van Pierre. Het is net zoals zijn wijnen iets helemaal anders dan hetgeen je in de winkel krijgt. Veel lekkerder.

"En dégustation, ce qui nous intéresse, ce n'est pas la longueur, mais la qualité de la longueur. Mangez de la merde, vous verrez, c'est long en bouche!"

Pierre Overnoy (wijnbouwer) Nov 2008

Het eerste filmpje is een ontmoeting met Pierre Overnoy uit de Jura. Zoals eerder vermeld, is hij één van de pioniers op gebied van het maken van echte wijn, zonder interventie. Deze man, die ik al drie maal ontmoet heb, is een zeer bescheiden man. Dit blijkt ook uit volgende fragment.

Het tweede film (evenees afkomstig van hetzelfde programma) is pure promotie voor natuurlijke wijnen, waarbij blind geproef wordt door "traditionele" wijnkenners. Het is mijn ervaring dat naast elkaar echte wijnen vaak als lekkerder worden ervaren dan commerciële gestandardiseerde chemische wijnen (wat 99,9% van de wijnen zijn). Dit zal dus ook blijken aan de hand van de commentaren van de proevers in het volgende filmfragment.

Ziehier een foto van een crimineel. Deze man, waarvan ik jullie de naam ga onthouden, is één van die misdadigers dat wijn is beginnen maken zonder enige toevoegingen. Hij beweert dat je de natuur zijn gang moet laten gaan. Volgens hem volstaat het om gezonde rijpe druiven te plukken en hygiënisch te vinifiëren. Hij is ook schuldig aan het mijden van pesticides op zijn wijngaard. Gelukkig is hij sinds enkele jaren gestopt met wijn te maken. Recentelijk heeft de Franse staat hem eindelijk terecht gesteld. Weten jullie wie deze gevaarlijke man is?