06-10-08

Vergeten fruit: de kwee

Vergeten fruit, wat moeten we ons daarbij voorstellen? De inheemse aardbei is een goed voorbeeld: verdrongen door Amerikaanse giganten, die door selectieve kweek en manipulatie nóg groter (en wateriger) zijn geworden, en vooral winstgevend voor de telers. Wie het geluk heeft de echte Europese bosaardbei in zijn tuin te hebben, weet hoe zondig lekker dat kleine rode schijnvruchtje kan zijn.
Andere voorbeelden zijn de vele honderden verdwenen fruitrassen van alledaagse vruchten: appels, peren, pruimen. Gelukkig zijn er idealisten die zich bezighouden met het bewaren of zelfs terugkweken van oude fruitrassen.
Kweeën of kweeperen zijn als complete fruitsoort vrijwel in de vergetelheid geraakt. Ze zijn er nog wel, ze zijn zelfs te koop, maar ze bezetten bij ons slechts een zeer bescheiden hoekje in de keuken.

Kweeperen

Wat zijn kweeën eigenlijk? Ze zijn verwant aan appels en peren en horen net als deze tot de famlie der roosachtigen. De wetenschappelijke naam luidt: Cydonia oblonga. De geurige, met grijzig dons bedekte vruchten komen oorspronkelijk uit de Kaukasus, maar ze werden al door de Grieken gewaardeerd. De kwee was gewijd aan Aphrodite, en men gaat ervan uit dat de beroemde gouden appel die Paris aan Aphrodite gaf een kwee was.
Vanwege hun geurigheid werden kweeën in het verleden gebruikt in reukwaters en als "luchtverfrisser". 
In rauwe staat zijn kweeën niet te eten, ze zijn veel te hard, en te zuur. Meestal worden ze gekookt, maar ze kunnen ook in de oven worden gepoft, net als appels. Omdat de vruchten zeer veel pectine bevatten zijn ze uitstekend geschikt om gelei van te maken.
De oogsttijd is oktober/november, maar kweeën zijn lang goed te houden.

In middeleeuwse kookboeken kom je regelmatig recepten met kweeën tegen. Er bestaan manuscripten met recepten van kweeën-pastei en -moes of zelfs gestoofde kweeën. Omdat niet iedereen de tijd heeft om zich te gaan verdiepen in Middeleeuwse manuscripten, volgen hiet twee zeer éénvoudige recepten:

1. Dulce de membrillo

Ingrediënten:
2 kg kweeperen, suiker, verse of oude Italiaanse kaas 

De kweeperen wassen, in hun geheel koken in water tot de pel openbarst. In de vruchten prikken om te zien of ze gaar zijn. De kweeperen uit het kookvocht halen, de schil en de pitten verwijderen: het vruchtvlees in grote stukken snijden en deze raspen tot pulp. De pulp wegen en in een pan aan de kook brengen met hetzelfde gewicht aan suiker. De 'dulce de membrillo' is klaar wanneer je een lepel kokende siroop op een koud bord giet en de vloeistof opstijft. De kokende siroop in een vorm gieten, laten afkoelen en in plakken snijden. De kweeperengelei in schijven snijden en opdienen met kaas.
Tip: de combinatie oude harde kaas en kweeperengelei kan opgediend worden met gekonfijt fruit en noten.

 

2. Kweekoekjes

Ingrediënten:
500 gram kweeperen, ca 250 gram suiker, 2 zakjes vanillesuiker, proper papier.

Neem hele kweeperen, wrijf die schoon en kook die in water. Laat ze zo met schil en al koken tot ze zacht zijn. Haal ze eruit, dek ze af met een doek totdat ze lauw zijn. Verwijder de schillen, ook de klokhuizen en wrijf het vruchtvlees fijn. Neem zoveel fijngestampte suiker als kweeperenmoes. Meng alles door elkaar en zet het op het vuur. Breng het aan de kook. Strooi, nadat de vruchtenmoes heeft gekookt, suiker op een schone plank en strijk de massa daarover uit. Maak er koekjes van en laat die afkoelen. Zet ze in een lauwe oven tot ze droog zijn. U kunt ze op schoon papier bewaren zolang u wilt. De "koekjes" smaken meer als een soort zachte snoepjes.