06-03-12

'Een boer moet heel lang met zijn mond open op een heuvel staan voordat er een gebraden eend in vliegt' (Chinees spreekwoord)

Jean-Claude-Chanudet-lo.jpg

Een ontmoeting met Jean-Claude Chanudet van Domaine Chamonard...

Zoals iedereen die iets met wijn te maken heeft wel weet, heb je sinds de jaren ‘80 in Beaujolais de bende zonder zwavel, met als bekendste naam de vorig jaar overleden Marcel Lapierre. De andere protagonisten zijn Yvon Métras (Fleurie), Jean-Paul Thévenet (Morgon) , Guy Breton en Jean Foillard (Morgon). Deze vrienden zijn onder invloed van een zekere Jules Chauvet zuivere wijn gaan maken. Ze gaven elkaar wat bijnamen (La Stone, L’avion, Petit Jean, P’tit Max, …), kwamen regelmatig bijeen om elkaars wijnen te proeven en te becommentariëren en de rest is geschiedenis. Ze hebben goed geboerd – je hoeft maar een Parijse bistro of één van de betere restaurants in Frankrijk te bezoeken en de kans is behoorlijk groot dat je één van hun lekkere gamay’s gaat kunnen drinken. Ze wonen tegenwoordig in mooie huizen en zijn door de toch wel conservatieve wijnwereld gerespecteerd. Wat opmerkelijk is, is dat ze door de jaren heen een constante kwaliteit hebben kunnen  garanderen, ondanks de voortdurende uitbreidingen van hun wijngaarden en een zekere sterrendom. Persoonlijk heb ik nooit een favoriet gehad. Elk jaar had ik wel een voorkeur en daarvan kocht ik dan wel wat flessen, meestal 12, van: Lapierre in 2001 en 2005, Métras in 2004 en 2006, vader Thévenet in 2006, maar ook in 2010, en zoon Charly Thévenet in 2007. Het jaar 2009 vond ik te warm, maar zeer recent heb ik een Descombes Brouilly van dat jaar gedronken en hallelujah, het was raak: het bewijs dat je lekkere gebalanceerde sappige wijnen kunt maken in een warm jaar. Of eigenlijk de uitzondering die de regel bevestigt.

Enkele maanden geleden ben ik nog maar eens afgezakt naar Beaujolais, net zoals ik regelmatig Jura aansnijdt. Ik had via via een naam en een tip meegekregen, meer niet… En meer moet dat niet zijn om er ter plekke een bezoek te brengen aan een voor mij onbekende wijnbouwer, tussen de andere traditionelere pitstoppen uit de streek: de b&b van de Foillard’s, een bezoekje aan Métras, een aperitiefje drinken bij Jambon alvorens af te zakken naar La Table de Chaintré, de vakmanschap ervaren bij Domaine Valette, een simpel hapje in Restaurant des Sports in Fleurie, …enz.

Schrijf nu op  een kladje papier de volgende naam en ga op zoek naar zijn wijnen en vooral drink ze, dagelijks : Jean-Claude Chanudet van Domaine Chamonard. Ik wist niets van deze man af. Er werd telefonisch, daar zijn huis moeilijk te vinden is, aan de kerk van Villié-Morgon afgesproken. Tot mijn verbazing was Jean-Claude een generatiegenoot van Lapierre. Wat verder opviel was zijn enorm postuur, dat fel contrasteert met de fijne wijnen die hij maakt. Voor de rest kon ik onmiddelijk voelen dat  ik duidelijk met een eigenwijze man te doen had. Het domein heeft hij overgenomen van zijn schoonvader, Monsieur Chamonard, een man die al een generatie ervoor in alle stilte ‘natuurlijke wijnen’ maakte. Zijn drang naar authenticiteit ging zo ver dat hij zelfs weigerde om electriciteit te gebruiken tijdens het vinifiëren, wat betekende dat de kelder enkel met kaarsen werd belicht. Een hele strijd werd het als de schoonzoon, na de overname van het domein, eventjes ging moderniseren door bijvoorbeeld gloeilampen in de kelder te laten installeren. Ik zal het hele relaas van onze ontmoeting niet doen, maar laten we zeggen dat ik er een zeer lange degustatie van zijn verschillende jaargangen heb mogen ervaren en dat ik tevens een uitnodiging kreeg om ‘s anderdaags mee te ontbijten bij het afhalen van de gekochte wijnen. Zo gaat dat bij de echte wijnbouwers in een streek zoals Beaujolais. Dan de wijnen: deze zijn zondermeer uitzonderlijk goed!!!  Enkele jaargangen van zijn Morgon’s, maar ook zijn gelimiteerde Fleurie waren absolute top dat je maar zeer zelden aantreft. Hier wordt op finesse en evenwicht gewerkt. Ik heb uit zijn mond tevens twee woorden Engels gehoord bij het beschrijven van enkele wijnen van de bende zonder zwavel en andere streekgenoten: ‘too much…’ en ik ging hier volledig mee akkoord. Eigenlijk van de eerste seconde bij onze ontmoeting zaten we voor vele dingen op één lijn. Voor de rest voelde ik bij hem niets anders dan respect voor zijn dierbare kameraad, Marcel Lapierre, die toch wel de weg geopend heeft voor gelijkgezinden, maar ook de wijnen uit de Beaujolais, dat tot dan toch wel een lamentabele reputatie had. Er werd met Beaujolais gelachen! Aan elke tafel moest Bordeaux of Bourgogne geserveerd worden. Eventueel bij wild een Chateauneuf-du-Pape, liefst van een warm jaar… Die tijden zijn al lang vervlogen.

p1010679-1.jpg

Er werd mij tijdens de vele discussies met Jean-Claude eventjes verweten dat ‘wij’ enkel de grote namen kennen. Wat weliswaar waar was, maar ik kaatste de bal terug en vroeg wat hij gedaan heeft om bekend te zijn, waar hij bijvoorbeeld in Parijs of België te koop was. En uiteraard kon ik zeggen dat ik er toch maar stond, 6 uren rijden van mijn woonst, in zijn kelder, geïnteresseerd om zijn verschillende jaargangen te proeven en zijn Morgon en Fleurie 2010 aan te schaffen. Uiteraard vroeg ik hem ook naar andere onbekenden, misprezen wijnmakers uit de regio en uiteraard werden er wat namen uitgewisseld. Wijnbouwers … correctie, goede wijnbouwers, zien andere wijnbouwers niet als concurrenten. Soms duurt het alvorens je de herkenning krijgt die je verdient. Er is soms een gebrek aan commerciële visie, marketing, positionering, netwerking, .. zodat zelfs de meest fantastische producten niet aan de man kunnen gebracht worden. Soms is het gewoon een kwestie van brute pech. Ik geloof wel dat kwaliteit uiteindelijk vaak boven komt.

Ik wil met dit artikel dan ook pleiten om ook eens voor de minder bekende wijndomeinen te gaan. In het geval van dit domein is de kwaliteit mijn inziens minstens evenwaardig en in bepaalde jaren zondermeer beter dan de ‘grote’ namen. Komt daar nog bij dat je bij aanschaf aan het domein (en waarschijnlijk ook bij een importeur) zo maar eventjes 50% minder zult betalen dan bij de gevestigde waarden. Ga nu op zoek naar wijn van Descombes (Brouilly 2009!!!), Dutraive (mmmmhhh, zijn Fleurie 2010), Coquelet 2011 (absolute top), Jambon (extreme natuurlijke wijnen en dus op eigen risico), … 

08-02-12

Anne, Françoise et Joseph

Dit is waarschijnlijk het moeilijkste stukje dat ik ooit zal schrijven op deze nederige blog. Het gaat over een ontmoeting met twee mensen, de zussen Anne en Françoise H., in hartje Loire. De bijna 6 uren dat ik bij hen heb doorgebracht op een ijzige koude zaterdagnamiddag en –avond, hebben mij zeer aangegrepen, en dit omwille van verschillende redenen. Er was de schroom om hun wereld te betreden, en ook het verdriet om zoveel ellende dat bij mij primeerde, en dit gepaardgaande met het ongeloof hoe gruwelijk mensen kunnen zijn tegenover andersgestemden, maar bovenal een soort van diepe respect om in te zien dat deze mensen heel hun leven lang tegen de stroom in hebben gezwommen, in de verdomde conservatieve wereld van de wijn.

Ze hebben zo hard gewerkt en hebben in zo’n onmenselijke omstandigheden geleefd dat hun poten krom staan. Beide dames lopen trouwens zo gebogen door het leven, dat ze bij het voortbewegen gebruik moeten maken van stukken takken als loopstok, en dit om te behoeden om te vallen en nooit meer recht te kunnen komen. Gelukkig hebben ze elkaar nog, enkel elkaar, elke dag, al hun hele leven lang. Er was geen tijd en plaats om zelf een familie te stichten. Het was wijn maken op hun extreme manier of een familie stichten en de anderen verlaten. Hun grijze ziel is echter zo verhard door de voortdurende pesterijen, dat ze zich van niets meer aantrekken en luidop hun gedacht zeggen. Ik weet het nu zeker, mensen veranderen voornamelijk onder invloed van andere mensen. Zij hebben bij mij ook dingen doen bewegen, misschien maar voor eventjes, maar allicht voor altijd. Ik heb even getwijfeld of ik hier wel een artikel aan zou wijden, maar ik dacht dat het geen kwaad kon, zolang ik zoals altijd eerlijk en integer bleef.  En belangrijker, Anne en Françoise voelde duidelijk de behoefte hun leven en die van hun broer-zaliger te vertellen en door te geven. Ik had hun beide namen trouwens al enkele jaren geleden vernomen, eigenlijk gelezen op een wijnetiket van het domein LG. Eén van hun cuvée’s, kreeg de naam Anne Françoise Joseph mee, uit eerbetoon aan de familie H., daar de twee beginnende wijnbouwers een stukje wijngaard mochten gebruiken.

Enkele dagen voor mijn reis had  ik een etentje in restaurant V. met W.: zeer lekker gegeten trouwens, klaargemaakt door kok DS, sappige drinkwijnen gedronken, kortom een fantastisch avond… en dan het verhaal uit de mond van mijn tafelgenoot W., die de zussen enkele dagen voorheen bezocht had. De beschrijving van het domein en de wijnen liet bij mij een verlangen om er naar toe te gaan achter, en dit zo snel mogelijk. En zo geschiedde dus ook, enkele dagen nadien. 

radd 302.jpg

In de wijnregio Coteaux-du-Layon, ergens in Anjou, begon Joseph eind jaren ‘50 rond zijn dertigste, met de hulp van zijn zussen wijn te maken. Hij zou wijnen maken zonder gebruik van pesticides en andere troep in de wijngaard en chemicaliën tijdens het vinificatieproces. Er werd hem zeer goedkoop 6 hectares wijngaard aangeboden, voornamelijk bestaande uit Chenin-stokken, dat nooit een molecule onnatuurlijk material gezien had en dit zou zo zijn hele leven lang blijven. Waarom deze pionier zo geobsedeerd was door het maken van natuurlijk wijn, ondanks de steeds aanhoudende druk van de andere wijnmakers en de steeds groter en sterker wordende wijnindustrie, lijkt nu rekening houdend met de ecologische tendens, een evidentie, maar was voor die tijd helemaal te zot voor woorden? De gezondheidsproblemen van hun vader, die met zware longproblemen te wijten aan mosterdgas uit Ieper is teruggekeerd, heeft zeer zeker een stempel gedrukt op de hele familie, die dan ook na de oorlog genoodzaakt werd om naar een piepklein huisje te verhuizen. Feit is dat de familie H. heel hun leven zo gebeten was door de microbe om op een totaal natuurlijk wijze wijn te maken, ondanks de veel zwarte sneeuw die ze gezien hebben. Geen nagel hadden ze om aan hun gat te krabben, maar ze bleven volhouden. Het waren de enkele complimenten van haast verloren lui, die hen occasioneel bezochten om wijn aan te schaffen, dat hen heeft doen verderdoen, weliswaar gesterkt door hun groot gelijk. De vinificatie was poepsimpel; druiven werden na de pluk geperst, en na fermentatie ongeveer één jaar gelagerd in oude vaten van 220 liter. De enige tussenkomst was het occasioneel verwarmen van de kelder in de winter, daar ze het zich financieel en omwille van plaatsgebrek niet konden veroorloven dat de wijn van het vorig jaar niet tijdig klaar zou zijn. Elk jaar was het trouwens een gevecht voor het verkrijgen van een appelatie (uitgereikt door een organisatie bestaande uit andere wijnbouwers), zodat ze in 1989 wijzelijk besloten de wijn vanaf dan als ‘vin de table’ te verkopen. Sinds dan onderscheidt de jaargangen zich door slechts een cijfer op de kurk, startend met het cijfer 1 en eindigend met een 14 in 2003.

Ik had de dag ervoor één van de zussen aan de lijn en ik was welkom. Het klikte. De vrouwelijke GPS-stem bracht me mooi op tijd naar het klein ouderlijk huisje, waar de gezussen nog steeds leefden. Het erf is een puinhoop, waar vanalles rondslingert. Er zijn duidelijk sporen dat hier ooit wijn gemaakt is, en dit in een niet zo ver verleden. Er waren ook nog enkele kakelende kippen, een verlaten oude koe en een groententuin te bespeuren. 

radd 307.jpg

De deur stond ondanks de winterkoude open. Ik vermoed dat ze mijn auto gehoord hadden. Bij het betreden van het huisje was mijn eerste gedacht, hier wonen geen mensen, maar drie honden, een vijftal katten en twee schuchterige wezentjes. Ik werd duidelijk niet verwacht. Allicht alweer zo iemand die niet zal komen opdagen, zullen ze wel gedacht hebben, zeker rekening houdend met het pokkeweer. Het heel klein kamertje stond vol prullerij (als je niet veel hebt, dan gooi je niets weg) en de tafel was nog niet afgeruimd, en dit allicht sinds enkele dagen. Mensen verliezen soms de moed. Na het wegebben van de eerste gêne en het overhandigen van Belgische chocolade werd de sfeer zeer openlijk en eigenlijk amicaal. Ik ontdekte twee zeer sterke persoonlijkheden, die over alles een mening hadden. Ik was verbaasd over de welsprekendheid van beide dames. Ze vulden elkaar ook zeer goed aan, in zover dat als de één aan een betoog begon, de andere deze automatisch afmaakten, ter vervollediging. Dat krijg je allicht als je een levenlang op elkaars lippen leeft! Er was heel veel behoefte om te praten en te praten, maar geen seconde heb ik mij verveeld. Anne was 86 en de jongere zus, Françoise ging naar de 84 toe. Ze waren oprecht blij met mijn bezoek, mijn interesse in hun wijn en mijn kennis van natuurlijke wijnen. Ik mocht alle jaargangen proeven, ware dat ik ze vond, en dit is dus een groot problem. De wijnen staan lukraak gestockeerd in een soort van stal. Er is weinig licht en je moet dus proberen aan de kurk te ontcijferen welk millésime je vast hebt. Het werden 1975, 1976, 1986, 1987, 1993, 1994, 1996, 1997, 1998, 2001 en het buitenbeentje, de 2004. Niet slecht voor een eerste ontmoeting met een domein, en uiteraard ontzettend boeiend om natuurlijke wijnen te proeven van zoveel verschillende jaren, met telkens de specificiteit van het desbetreffende jaar.  En of ze het jaar nog herhinnerden; elk jaar staat als graniet in hun immense geheugen gegravuurd, alsof het vorige week was. Het was tevens frapant om de evolutie en toch wel stabiliteit te zien van natuurlijke wijn zonder toegevoegde SO2. Ik ga hier geen degustatie-notities neerpennen, ondanks dat ik voor één keer veel indrukken neergeschreven heb, maar laten we zeggen dat drie wijnen top waren en dat je duidelijk de opwarming van de aarde kunt proeven in de wijnen. De streek van Anjou geeft vaak zeer rijke wijnen en dat kon je hier dus ook wel proeven, zeker naar mate je naar jongere jaargangen ging. De meeste wijnen proefden trouwens nog zeer jong en er was zelfs nog bij sommige flessen koolzuurgas aanwezig, dat uiteraard de nodige stabiliteit meegaf aan de sappen. Langere élevages zouden de meeste wijnen nog meer afgerond hebben, maar ik hou wel van die strakke stijl. Anderzijds, werd de theorie dat je wijnen moet stockeren onder de 14⁰C volledig verkracht, daar deze zuivere wijnen schommelingen van ergens tussen, pak hem beet 5 en 25⁰C gekend hebben, en dit voor sommige zelfs 25 jaren aan een stuk.

Er is over hun familie, de oorlog van 14-18, over het bos van Perimont (geschiedkundigen?), over geloof, over inbrekers en natuurlijk over het maken en proeven van echte wijn gesproken. Het is zo dat broer Joseph hun wijn bestempelde, de rest was geen wijn. Opmerkelijk is dat deze 3 mensen natuurlijke wijnen zijn beginnen en blijven maken, volledig geïsoleerd van anderen. De namen Jules Chauvet of Pierre Overnoy zeiden ze totaal niets. Eric Callcut, die tussen 1996 en 1999 in de buurt schitterende wijn heeft gemaakt, heeft hen ooit bezocht, maar zij wisten niet dat hij er na vier jaren al mee gestopt was. Ook de naam Claude Courtois (tevens uit de Loire) zei hen vaag iets: ‘was dit niet die grote struise man met een lange dikke baard?’ 

radd 305.jpg

Ik heb wijnen meegekregen, wijnen die ik ga koesteren. Een vrees dat ik bij het schrijven van dit artikel heb is dat ze plost overstelpt zullen worden door mensen die graag wat wijnen zouden kopen, of nog erger ramptoeristen. Neen, dit is geen egoïstische reflex mijnertwege, maar een duidelijke observatie, daar deze mooie mensen niet meer georganiseerd zijn om lieden te ontvangen, laat staan flessen te verkopen. Het heeft meer dan één uur geduurd om de enkele flessen klaar te maken voor verkoop, van het manueel schrijven op de etiketten om ze nadien te lijmen op de vuile flessen. Ik heb alle flessen trouwens zelf gecapsuleerd, daar de kracht bij hen ontbrak. Bij het afscheid nemen werd mij gevraagd of ze mij mochten kussen en dit mochten ze. Het werd op zijn Frans, twee kussen. Ik kreeg nog van Anne een kruisje op mijn voorhoofd mee, zoals mijn grootmoeder bij mij deed voor het slapen gaan, en Françoise gaf mij één van de mooiste complimenten dat ze een vader kunnen geven. Enkele minuten later, zittend in mijn koude auto, kreeg ik tranen in mijn ogen…

Epiloog

In 2005 komt Joseph te sterven. Het zou te wijten zijn aan een combinatie van een slechte medische behandeling en het obsessief weigeren om antibiotica te nemen, ter bestrijding van een wonde aan zijn rechterhand. Zijn laatste jaargang, de 2004 bleef gedurende vijf jaren in een vergeten vat, tot enkele wijnmakers de vraag stelden wat er in dat vat zat. De zussen zeiden dat deze wijn allicht niet meer goed was, maar dat ze gerust mochten proeven. En wonder boven wonder, de wijn had in het vat een voile gekregen, wat een oxidatief karakter veroorzaakt (denk aan sherry). Sommige gruwen ervan. Ik en nog anderen zijn er verzot op. Er werd gesmeekt om het vat op fles te zetten en zo geschiedde. De 2004 werd geboren en er werd besloten om het geen nummer 15 mee te geven, daar de wijn helemaal niet in de lijn ligt van alle andere wijnen van de familie H.!

09-01-11

Een tip - graag gedaan...

Je hebt van die wijnen die voorbestemd zijn om in je kelder te geraken. Enkele maanden geleden gaf ik een krat Westvleteren blond en een doos Fantôme bier cadeau aan een vriend en eigenaar van een fantastische eethuis/wijnbar in Parijs. Uit dank gaf hij mij wat flessen wijn mee van iets uniek en nergens te vinden. Het werden flessen van een totaal onbekende 35-jarige wijnbouwer, Jérome Lambert. Later tijdens een bezoek aan mijn favoriete wijnmaker kreeg ik blind dezelfde wijn voorgeschoteld en wist hij mij te vertellen dat hij en zijn partners de volledige kelder van Jérome hadden opgekocht, omdat het zo lekker was.


Jérome Lambert bezit een 0,8 ha Chenin Blanc wijngaard in Rablay sur layon, hartje Anjou. De wijngaard ligt op een steile leisteen helling en het wordt heel natuurlijk bewerkt, dus er wordt geen pesticiden en chemische meststoffen gebruikt. De wijnstokken zijn ongeveer 40 jaar oud. Er wordt tijdens de vinificatie geen rommel toegevoegd en zelfs tijdens de botteling vermijdt hij sulfiet. Naar mijn weten maakt hij 4 cuvée's, die enkel verschillen door de trie:


Fausse Garde 2009 - Barrique au fond du dessus: 1ste trie en 12 à 14 maand vieux barrique.
Coule de Source 2009 - 1ere barriqeu au fond à droite: 2de trie met 12 à 14 maand vieux barrique.
Un brin Gourmand 2009 - 2ieme barrique au fond à droite: 3de trie, laatste oogst van de droge wijnen en nog steeds 12 à 14 maand vieux barrique.
Les Entre-Coeurs: 2006, Chenin op basis van druiven enkel aangetast door pourriture noble. 4de trie, zeer late oogst. 24 à 36 maand vieux barrique. Ook bij deze zoete wijn (ongeveer 80 gram restsuiker) werd er geen sulfiet toegevoegd.


Wat kan ik zeggen over deze wijnen? Het zijn gewoonweg pareltjes. Je proeft zeer sappige wijnen met een mooie mineraliteit. Verbazingwekkend is ook de fraicheur van de wijnen, wetend dat ze afkomstig zijn uit Anjou, wat toch meestal lompe wijnen voorbrengt. Een sulfietloze zoete wijn is trouwens iets zeer uniek, want deze mag eigenlijk niet verder fermenteren in de fles, maar bij momenten lijkt de natuur zeer goed te werken. Eén van de drie droge wijnen heeft mijn voorkeur, maar ik hou deze informatie voor mezelf, omdat de verschillen in dit stadium zo miniem zijn. Feit is wel dat al deze wijnen een zeer mooie toekomst hebben en ik weet echt niet welke het best gaat evolueren. Ik vermoed dat het ... wordt!


Waarom schrijf ik dit nu allemaal? Bij mijn laatste bezoek aan mijn favoriete wijnmaker kreeg ik te horen dat de wijnen nu ook in België te vinden zijn. Wouter De Bakker van Terrovin heeft nu alle vier cuvées ingevoerd. Ik heb ze al in mijn kelder, maar nu hebben jullie ook de mogelijkheid om de wijnen aan te kopen. Niet twijfelen.

Labourer.jpg

20:47 Gepost door St Etienne in Wijn: persoonlijkeid | Permalink | Commentaren (4) | Tags: chenin blanc, jérome lambert, anjou |  Facebook |

27-12-10

François is terug ...

 

6a00d8341c018253ef0148c67ae09f970c-500wi

Ik wist het al langer, eigenlijk al van ergens vorig jaar, maar het is pas na het het openen en drinken van de nieuwe jaargangen, dat ik het officieel kan melden. François Grinand is terug van weggeweest. François is één van die weinige zeer getalenteerde natuurlijke wijnbouwers die ergens in 1999 naast zijn vader wijnen is beginnen te maken in Savoie. De naam van het domein is Domaine du Perron. Ik heb hem slechts een paar keer ontmoet en je gaat geen bescheidener mens tegenkomen. Een paar moeilijke jaren hebben er toe geleid dat hij er (tijdelijk) is mee moeten mee stoppen. Dankzij de hulp van investeerders is hij kunnen terugkomen. Er zou dus zelf hulp uit ons eigen land zijn geweest, maar daar ik het volledig verhaal niet ken en eigenlijk dit ons niets aangaat, laat ik het hierbij. Momenteel verbouwd hij 0,7 hectares (ja, kleinschaliger gaat je nergens vinden) pinot noir en roussette onder eigen beheer. Vorige week tijdens een lunch met de invoerder van de wijnen in mijn stamrestaurant kreeg ik 3 flessen voorgeschoteld: zijn chardonnay 2009, gamay 2009 en de pinot noir 2009. Van de pinot noir maakt hij ongveer 1000 flessen. De chardonnay- en gamaydruiven koopt hij als négoce aan, om ze dan te vinifiëren. Over de kwaliteit van de 3 flessen kan ik kort zijn: de wijnen zijn uitmuntend. Het zijn sappige evenwichtige wijnen. Ik ga elke vorm van detailkritiek achterwegenlaten, want die is er sinds ik wijn heb leren proeven van een paar topproevers altijd, dus laten we vooral positief blijven, want dat verdienen deze wijnen en vooral François. Ik ga mij van elke cuvée wat flessen aanschaffen, zo goed waren ze. Nog een laatste opmerking: de pinot noir 2004 van Grinand is de beste rode wijn dat ik ooit heb gedronken, en dat meen ik echt. Die avond, waarbij de thema pinot noir was, zijn er ook wijnen van Romanée-Conti en enkele Duitse topdomeinen de revue gepasseerd, maar geen enkele kon tippen aan dat flesje uit Savoie ... En dus de wijnbouwer van deze wijn is terug van weggeweest. Kippis... wat Fins is voor schol! De wijnen zijn te verkrijgen bij Divino.

25-10-08

Claude Courtois

Courtois

 

Claude Courtois, uit Sologone in de Loire. Hij is daar terecht gekomen in 1991 en bezit 8 hectares wijnstokken, waarvan oude Pinot Noir, Gamay en Romorantin tussen zitten. Hij is een wijnbouwer (eigenlijk zie ik hem meer als een landbouwer)die elke vorm van moderniteit weigert en volgens hem daardoor echte druiven cultiveert. Hij heeft een fenomenale encyclopedische kennis van druivensoorten en de wijngeschiedenis. Ik heb het geluk gehad de man te ontmoeten en heb uren naar hem geluisterd. Hij is geen voorstander van de biodynamie (Steiner en Thun waren toch geen wijn-drinkers!!!), maar heeft gedurende 40 jaren zelfs heel veel ervaring opgedaan, die hij nu volop aan zijn zonen aan het doorgeven is (Julien maakt al jaren zelfstandig wijn en Etienne werkt nog onder de vleugels van de padre familia, maar heeft nu al enkele jaren wijnen onder zijn naam op de markt gebracht). Zijn passie is spelen met uitheemse ranksoorten, met als doel eigen variëteiten aan te maken, tot grote droevenis van heel de streek: Monsieur Courtois a planté du Riesling en Sologne ... De wijnen zijn zuiver, vaak zeer rijp, maar altijd met een duidelijke minerailiteit. Claude heeft in al die jaren een duidelijke merkbare diepgang van de wortels geobserveerd in de kleibodem, waarbij ze de laatste jaren de kalklaag hebben bereikt. Door zijn productie van maximaal 30hl/hectare, maar vaak 20 en zelfs 15hl/hectare, gecombineerd met de interventie-loze vinificatie zijn het echte terroir wijnen. Hij maakt verschillende cuvées, waaronder enkele witte op basis van oude Sauvignon druiven, één cuvée Pineau-Meunier en één Romorantin. In rood gebruikt hij Gamay, Pinot Noir, Côt, maar bijvoorbeeld ook Gascogne. Er zijn slechts enkele vaten per jaar dat zonder gram toegevoegd sulfiet op fles worden gezet. Deze zijn zondermeer de lekkerste, maar zijn moeilijk te verkrijgen. Zijn domein heet: Les cailloux du Paradis, daar het domein op de scheiding ligt tussen de Lieu-dits: Les Caillioux en Le Paradis.

decoration

08:46 Gepost door St Etienne in Wijn: persoonlijkeid | Permalink | Commentaren (0) | Tags: claude courtois |  Facebook |

15-06-08

Opmerkelijke foto van ?

PO

Ziehier een foto van een crimineel. Deze man, waarvan ik jullie de naam ga onthouden, is één van die misdadigers dat wijn is beginnen maken zonder enige toevoegingen. Hij beweert dat je de natuur zijn gang moet laten gaan. Volgens hem volstaat het om gezonde rijpe druiven te plukken en hygiënisch te vinifiëren. Hij is ook schuldig aan het mijden van pesticides op zijn wijngaard. Gelukkig is hij sinds enkele jaren gestopt met wijn te maken. Recentelijk heeft de Franse staat hem eindelijk terecht gesteld. Weten jullie wie deze gevaarlijke man is?

13:42 Gepost door St Etienne in Wijn: persoonlijkeid | Permalink | Commentaren (2) | Tags: natuurlijke wijn, pierre overnoy |  Facebook |

12-05-08

Jules Chauvet

Er zijn mensen die je graag zou hebben ontmoet, maar die in een iets vroegere periode geleefd hebben en wat mij betreft is Jules Chauvet zo iemand. Jules Chauvet is de peetvader van de natuurlijke wijnen. Hij bezat een unieke combinatie van wetenschappelijke aanleg en gezonde levensvisie, en tegelijkertijd was hij zeer bescheiden. Hij was een uitzonderlijke wijnproever. Hij heeft heel zijn leven in de Beaujolais-streek geleefd, waar hij vele mensen ontving om mee te geven wat hij geleerd heeft.

Ik heb veel van hem gelezen en dus ook zijn wetenschappelijk werk. Trouwens op de universiteit heb ik voor Biochemie nog een examenvraag gekregen over zijn materie, op het gebied van fermenatie. Ik wou bij deze graag een korte uiteenzetting over de man willen geven, gebaseerd op de verschillende boeken, interviews, maar ook bevindingen van mensen die hem wel gekend hebben; Marcel Lapierre uit Morgon is zo iemand bijvoorbeeld.

Jules Chauvet

Jules Chauvet hield enorm van schoonheid en de complexiteit van de natuur. Hij zei dat het beter was de natuur te observeren en te bestuderen, ten einde met haar mee te werken in plaats van haar voortdurend tegen te werken. Om die reden was hij al vrij vroeg in zijn leven tegen het gebruik van onkruidverdelgers, pesticides en synthetische meststoffen, die het leven van de bodem (van de terroirs) in onevenwicht brengen. In feite is een terroir een relatie met een delicate evenwicht tussen mens, de bodem (pedologie, microklimaat, expositie), de wijnstok en het klimaat. De band tussen deze aspecten wordt biomassa genoemd, en is eigenlijk de gisting- en bacteriële microflora. Een goed-fermenterende bodem bezit voldoende aërobische en anaërobische bacteriën die de voeding van de plant verzekerd door de organische en mineralen substanties te transformeren en af te breken tot ze opneembaar zijn. Dit fenomeen wordt fertiliteit genoemd. Bijgevolg zouden alle processen die de duurzaamheid van dit leven onderhoudt en verzekert, zoals bemesting en biologische teelt, toegestaan moeten worden, aldus Jules Chauvet.

Anderzijds heeft Jules Chauvet in zijn studies aangetoond dat natuurlijke gistcellen frequenter voorkomen in gevarieerde bodems, zowel wat organo-minerale compositie als microklimatische conditie betreft. Zo was hij ook een voorstander van alle technieken die de bescherming van de natuurlijke gisten (zowel wat kwaliteit als kwantiteit betreft) garandeert, zodat een jaarlijkse transformatie van druif in wijn plaatsheeft op de plaats van herkomst. Hij heeft snel de negatieve impact op de gistflora opgemerkt door het gebruik van synthetische pesticiden in de wijngaard en SO2 in de wijnkelder. Deze chemische producten voorkomen de levering van de organoleptische informatie (of hoe het proeft en ruikt) van het terroir in de wijn .

Om als finaal product een wijn te hebben met een maximum karakteristieken van de herkomst moet men een gezonde en van die specifieke plaats afkomstige biomassa hebben. Dit is trouwens zonder twijfel de rode draad doorheen Jules Chauvet's leven & werk: hoe een "pure origine" wijn maken? Zijn wetenschappelijke publicaties beschrijven de optimalisatie van de biomassa en  de mechanismen van de fermentatie, zodat de meest juiste informatie van het terroir wordt weergegeven. Natuurlijke vinificatie: het is de verstandige, aandachtige en met de minste mogelijke interventieve begeleiding van druif tot wijn.

Zijn studies op het gebied van macération carbonique laten toe van hele (niet-geplette) druiven te gebruiken, door het vat te spoelen en verzadigen met CO2. Deze methode wordt voornamelijk toegepast op de Gamay druif (en evntueel op Grenache). De macération semi carbonique, waarbij een pigeage (het terug naar beneden duwen van de druivenresten naar de fermenterende wijn, traditioneel met de voeten gedaan) wordt uitgevoerd bij Pinot Noir, Syrah, Mourvèdre, Carignan, .... De gunstige effecten van deze technieken op de fruitextractie en de fraicheur bij het degusteren zijn voldoende aangetoond.

Ook heeft hij gepubliceerd over het verband tussen de thermische regeling en de alcoholische fermentatie, en de groei van gistkiemen verantwoordelijk voor de twee fermentaties in een anaerobe omgeving (omwille van CO2-verzadiging). Zijn onderzoek naar de herkomst en identificatie van de natuurlijke gisten worden nu nog als essentieel beschouwd bij sommige oenologen in verband met de complexe parfums van wijn in relatie met sommige terroirs. Hij sprak van een organoleptische handtekening of typiciteit van elk terroir.

Andere publicaties gingen over de malolactische fermenatie: de belangrijkheid van de concentratie aan malaat- en tartraatzuur in de most (en dit in relatie met het al dan niet gebruik van synthetische meststoffen), ten einde een wijn te kunnen maken zonder enige toevoeging van SO2. Hij onderstreepte ook het gevaar van chaptalisatie aan onevenwichtige most, dat kan leiden tot piqûre lactique, waarbij een te hoge hoeveelheid acetaatzuren wordt gevormd, en bijgevolg de wijn een hoge graad aan vluchtige (volatile) zuren gaat krijgen.

Hij heeft zonder meer de wetenschappelijke basis gelegd voor het vinifiëren van rode wijn zonder SO2. Hij merkte op dat SO2 per definitie anti-fermentatie was en dus ook tegen het leven!!! (volgens Jules Chauvet "zonder fermenatie, geen leven"). De SO2 zal dus de informatie van het terroir ontregelen en modifiëren tijdens de fermenatie.

Minder gekend is zijn fysico-chemische studie op het gebied van oppervlaktes en de relatie met de aroma van fijne wijnen. Bij de keuze van een standaard degustatie-glas (INAO-glas) in Frankrijk werd voornamelijk rekening gehouden met zijn bevindingen. Zoals eerder vermeld was hij een uitzonderlijke proever en heeft hij duizenden degustatie-notities achtergelaten. Hij was zeer analytisch en gedetailleerd en hield helemaal niet van poëtische besprekingen over wijn. Hij heeft heel zijn leven zijn reukorgaan blijven oefenen, en werd vaak ruikend aan een struik of bloem opgemerkt. Hij stond er vaak op om buiten wijn te degusteren (en bijvoorbeeld niet in een kelder). Ik eindig met de laatste woorden dat Philippe Pacalet uit Bourgogne heeft meegekregen bij hun laatste ontmoeting: "Monsieur Pacalet faites un vin avec un joli parfum".

St Etienne, 12 mei 2008

Voor meer informatie over zijn boeken: http://www.jprocher-editeur.com/pages/chauvet.htm

11:10 Gepost door St Etienne in Wijn: persoonlijkeid | Permalink | Commentaren (1) | Tags: jules chauvet, natuurlijke wijn |  Facebook |